Winorośl atakuje kilkanaście gatunków szkodników: od roztoczy wielkości dwóch dziesiątych milimetra, przez mszyce i miseczniki, po ptaki, ślimaki oraz gryzonie podgryzające korzenie zimą. Od prawidłowego rozpoznania sprawcy zależy, czy oprysk w ogóle zadziała. Poniżej znajdziesz diagnostykę po objawach, kalendarz zabiegów oraz zestawienie preparatów z potwierdzonymi informacjami o dawkowaniu i karencji. Opisujemy również metody naturalne i domowe.
Jak rozpoznać, że winorośl atakują szkodniki?
Zacznij od tego, co widzisz, a nie od własnych podejrzeń. Objawy na winorośli można podzielić na cztery grupy. Każda kieruje uwagę na inną rodzinę sprawców.
Filcowaty nalot na spodzie liścia i wybrzuszenia na jego wierzchu wskazują na roztocza. Podobnie jest z drobnymi przejaśnieniami, mozaikowatym cętkowaniem, skręcaniem blaszki czy delikatną pajęczynką przy nasadzie ogonka. Szpecieli i przędziorków nie zobaczysz gołym okiem, dlatego trzeba rozpoznawać ślady ich żerowania.
Lepkie, błyszczące krople na liściach i pędach, a po kilku dniach czarny, sadzowaty nalot na tej samej powierzchni oznaczają owady wysysające soki. Rosa miodowa jest ich wydaliną, natomiast sadzaki to grzyby, które na niej wyrastają. Szukaj wtedy mszyc na wierzchołkach pędów, brunatnych tarczek miseczników na starszym drewnie albo białych kłaczków larw białego skoczka.
Nadgryzione, sfermentowane lub gnijące jagody pod koniec sezonu wskazują na szkodniki owoców: muszkę plamoskrzydłą, zwójki, osy albo ptaki. Zajrzyj do środka grona, zamiast oglądać wyłącznie jego zewnętrzną stronę.
Najbardziej mylący jest czwarty przypadek. Krzew słabnie i więdnie, ma krótkie przyrosty, ale na pędach ani liściach niczego nie widać. Problem może znajdować się pod ziemią. Sprawcami bywają pędraki, larwy opuchlaków albo korzeniowa forma filoksery.
Część zmian na liściach łatwo pomylić z chorobami winogron wywoływanymi przez grzyby. Przed wyborem preparatu przyjrzyj się różnicom opisanym w dalszej części artykułu.
Roztocza – szpeciele, przędziorki i kędzierzawość liści
Te szkodniki mierzą zaledwie dziesiąte części milimetra. Nawet przez lupę o powiększeniu 10x zobaczysz najwyżej poruszające się punkty, a często nie dostrzeżesz niczego. Diagnozę stawia się na podstawie zmian na liściu. Najczęściej chodzi o szpeciela, przędziorki lub akarynozę.
Pilśniowiec winoroślowy (szpeciel)
Pilśniowiec winoroślowy (Eriophyes vitis) mierzy 0,15-0,2 mm, więc jego obecność zdradza wyłącznie reakcja rośliny. Na spodzie blaszki pojawia się biały lub kremowy nalot przypominający filc albo pilśń. Początkowo tworzy nieregularne placki, a z czasem obejmuje sporą część liścia. Naprzeciwko każdego placka, po wierzchniej stronie, wyrasta pęcherzykowate wybrzuszenie. Później naloty brązowieją.
Zabieg wykonuje się preparatem siarkowym, na przykład Siarkolem 800 SC, około tygodnia przed pękaniem pąków. W tym czasie roztocza wychodzą z zimowych kryjówek pod łuskami pąków i są odsłonięte. Później siarka trafia głównie w osobniki przebywające akurat na powierzchni liścia.
Trzeba uwzględnić jedno ograniczenie: nie ma środków zarejestrowanych specjalnie do zwalczania szpeciela. Ochrona opiera się na profilaktyce siarkowej oraz działaniu zabiegów prowadzonych przeciw przędziorkom. Dla działkowca termin przedwiosenny ma więc większe znaczenie niż późniejsze opryski.
Przędziorki
Przędziorek chmielowiec i przędziorek owocowiec rozwijają w sezonie 5-6 pokoleń. Pierwszym objawem żerowania są drobne, jasne przebarwienia, widoczne pod światło jako ślady nakłuć. Później cała blaszka staje się mozaikowato rozjaśniona i szarzeje. Przy silnym porażeniu na spodzie liścia oraz w kątach nerwów pojawia się delikatna pajęczynka.
Do zwalczania stosuje się Emulpar 940 EC na bazie oleju rydzowego albo działający mechanicznie Siltac EC z polimerami silikonowymi. Można też użyć Ortus 05 SC, który obejmuje wszystkie ruchome stadia rozwojowe. Dostępne są preparaty naturalne: Chabasite Insect, tworzący mineralną barierę mechaniczną, oraz KoloradoControl na bazie bakterii pogarszających szkodnikowi warunki bytowania.
Przed zabiegiem sprawdź, czy na krzewach nie ma już dobroczynka gruszowego. Ten drapieżny roztocz zjada przędziorki, lecz oprysk akarycydem może zniszczyć również jego populację. Szerzej opisujemy go w sekcji o metodach biologicznych.
Kędzierzawość (akarynoza) liści
Kędzierzawość liści winorośli wywołuje inny roztocz, Calepitrimerus vitis. Objawy różnią się od śladów żerowania szpeciela. Nie ma filcowatego nalotu. Pędy niemal przestają rosnąć, międzywęźla skracają się do kilku centymetrów, a młode liście marszczą się i skręcają brzegami do góry. Krzew może wyglądać tak, jakby brakowało mu wody albo azotu.
Największe szkody pojawiają się po kilku kolejnych sezonach żerowania. Krzew, który przez dwa lub trzy lata nie wytworzył porządnych przyrostów, wchodzi w zimę z gorzej zdrewniałymi pędami i słabszą mrozoodpornością. Zabiegi siarkowe wykonywane przed pękaniem pąków przeciw szpecielowi ograniczają również akarynozę. Ten sam termin pozwala więc ograniczyć oba roztocza.
Owady wysysające soki – od filoksery po białego skoczka
Owady kłująco-ssące nie zjadają tkanek. Wkłuwają się w wiązki przewodzące i pobierają sok. Krzew traci wodę oraz asymilaty, przez co jego przyrosty słabną. Szkodniki mogą też roznosić wirusy i fitoplazmy. Wydzielają rosę miodową, na której rozwijają się sadzaki ograniczające fotosyntezę. W polskich uprawach liczą się cztery grupy tych owadów.
Filoksera winiec – najgroźniejszy szkodnik winorośli
Filoksera w połowie XIX wieku spustoszyła francuskie winnice. Mszyca pochodząca z Ameryki Północnej pojawiła się w Europie około 1850-1860 roku. Winnice odbudowano dzięki szczepieniu odmian szlachetnych na amerykańskich podkładkach. W Polsce filokserę potwierdzono dopiero około 2010 roku, a do 2024 roku stwierdzono jej obecność na południu i południowym zachodzie kraju.
Szkodnik występuje w dwóch formach, z których tylko jedna jest łatwo widoczna. Forma liściowa ma około 1,5 mm długości i żółtą barwę. Jej żerowanie powoduje powstawanie brodawkowatych wyrośli wielkości grochu, widocznych na spodzie liści i otwartych od góry.
Forma korzeniowa mierzy około 1-1,5 mm, a jej barwa może być jasnozielona, fioletowobrunatna albo żółtopomarańczowa. To ona odpowiada za zamieranie krzewów. Na korzeniach powstają zgrubienia, przez które wnikają grzyby i bakterie, a system korzeniowy stopniowo gnije. Nad ziemią widać jedynie słabnący, karłowaciejący krzew, który po kilku latach zamiera.
Formę liściową zwalcza się preparatem NeemAzal T/S. Wiosną, najpóźniej do początku kwitnienia, wykonuje się dwa opryski w odstępie 7-14 dni. Przed formą korzeniową nie ma skutecznej ochrony chemicznej. Jedynym skutecznym zabezpieczeniem pozostaje sadzenie odmian szlachetnych na odpornych podkładkach amerykańskich. Przy zakupie sadzonek na południu Polski pytaj sprzedawcę o odmianę i podkładkę.
Miseczniki
Objawy żerowania miseczników często zauważa się wcześniej niż same owady. Najpierw na liściach i pędach pojawia się lepka, błyszcząca powłoka, a później czarne sadzaki. Dopiero podczas dokładnych oględzin można dostrzec na drewnie owalne, wypukłe, brunatne tarczki.
To samice misecznika śliwowego, mające 3-7 mm długości oraz 2-4 mm szerokości. Pozostają nieruchome i mocno przywierają do pędu. Samce są kilkukrotnie mniejsze, białawe i uskrzydlone, dlatego łatwo je przeoczyć. W ciągu roku rozwija się jedno pokolenie.
Do zwalczania można użyć preparatu Emulpar 940 EC lub Emulpar Spray na bazie oleju rydzowego z lnicznika siewnego. Środek działa fizycznie, oblepiając ciało szkodnika. Zwalcza też mszyce, przędziorki i wciornastki. Nie ma okresu karencji ani prewencji i jest bezpieczny dla pszczół, więc można stosować go także blisko zbioru. Trzeba dokładnie zmoczyć pędy, ponieważ tarczka osłania samicę przed cieczą padającą wyłącznie z góry.
Biały skoczek, wciornastki i mszyce
Biały skoczek (Metcalfa pruinosa) jest gatunkiem inwazyjnym, odnotowanym w Polsce po raz pierwszy w 2020 roku. Dorosłe osobniki osiągają do 7 mm i mają szarawe skrzydła złożone dachówkowato. Larwy pokrywa biały, kłaczkowaty nalot przypominający watę.
Łatwo pomylić je z mszycą bawełnicą korówką, a rozróżnienie wpływa na termin zabiegu. Larwy skoczka zwalcza się latem, natomiast bawełnicę wiosną albo późną jesienią.
Wciornastki zimują jako samice w ziemi, pod liśćmi i resztkami roślinnymi. Jaja składają dopiero wiosną na krzewach, dlatego jesienne sprzątanie winnicy ogranicza ich liczebność. Na jagodach pozostawiają szare, korkowe ślady. Substancja korkowa nie wnika do miąższu, więc owoc nie gnije i nadaje się do przerobu.
Mszyce pojawiają się głównie na wierzchołkach młodych pędów. Jeśli co roku występują licznie, przyjrzyj się nawożeniu. Nadmiar azotu powoduje powstawanie bujnych, miękkich przyrostów, w które mszycom łatwiej się wkłuć.
Szkodniki owoców i gron
Ta grupa wyrządza szkody zwykle pod koniec sezonu, gdy jagody zaczynają mięknąć i pękać po deszczu. Wtedy na krzewach pojawiają się muszki i osy, a także gąsienice zwójek oraz ptaki. Trzeba reagować szybko, ponieważ zwłoka może zagrozić zbiorom.
Muszka plamoskrzydła (Drosophila suzukii)
Muszka plamoskrzydła zachowuje się inaczej niż pospolite owocówki, które wybierają owoce już uszkodzone. W Polsce wykryto ją po raz pierwszy w 2014 roku, choć do Europy dotarła w 2008 roku. Producenci wina dostrzegli skalę problemu, gdy w 2014 roku szkodnik zaatakował uprawy w Burgundii i Szampanii.
Dorosły owad mierzy 2,3-4,0 mm, ma ciemne pasy na odwłoku i wyraźnie czerwone oczy. Ząbkowane pokładełko samicy pozwala przebić zdrową, nieuszkodzoną skórkę jagody. Przez powstałą ranę wnikają drożdże i bakterie octowe, więc grono zaczyna fermentować jeszcze na krzewie. Muszka rozwija do 7 pokoleń w sezonie, a jedna samica może złożyć nawet 600 jaj.
W Polsce nie ma zarejestrowanych insektycydów do amatorskiego zwalczania muszki plamoskrzydłej na winorośli. Pozostają pułapki i staranna higiena uprawy. Drosinal wywiesza się od marca, aby wyłapywać osobniki zimujące, natomiast pułapki feromonowe typu Decis Trap Droso stosuje się w okresie dojrzewania owoców.
Grona zbieraj zaraz po osiągnięciu dojrzałości, a uszkodzone owoce usuwaj z uprawy co kilka dni. Nie kompostuj ich obok winorośli. Jagoda porzucona pod krzewem może stać się miejscem rozwoju następnego pokolenia.
Osy, szerszenie i ptaki
Osy i szerszenie pojawiają się na winogronach, gdy owoce są dojrzałe oraz popękane. Pułapki z butelek zawierających sok albo wodę z cukrem są mało skuteczne. Popękane, słodkie grono na krzewie przyciąga osy silniej niż zawartość pułapki.
Owoce zbieraj partiami, gdy tylko dojrzeją. Popękane grona od razu usuwaj, ponieważ wabią kolejne owady.
Na winogronach żerują przede wszystkim kosy, kwiczoły, sójki i szpaki, czasem również sroki.
Zwójki (korniki) i ślimaki
Zwójki, nazywane też w literaturze ogrodniczej kornikami, obejmują dwa gatunki: marmurkowego (Lobesia botrana) i paskowanego (Eupoecilia ambiguella). Zimują jako poczwarki i wylęgają się pod koniec kwietnia. Motyle odbywają masowe loty w maju. Drugie pokolenie pojawia się w lipcu. Jego gąsienice wgryzają się w zawiązane jagody i oplatają grono przędzą. Samica europejskiej ćmy winorośli może składać ponad 30 jaj dziennie.
Ślimaki bywają lekceważone, choć w wilgotne lata potrafią wyrządzić większe szkody niż choroby grzybowe. Najbardziej narażone są nisko wiszące grona, zwłaszcza po przymrozkach. Pomaga mechaniczne usuwanie ślimaków oraz częste koszenie trawy pod krzewami.
Szkodniki gleby, korzeni i chrząszcze liściożerne
Pędraki żerują na korzeniach przez 1-5 lat, zanim przepoczwarzą się w dorosłe chrabąszcze majowe albo guniaki czerwczyki. Przez cały ten okres podgryzają korzenie, a nad ziemią widać jedynie słabnącą bez wyraźnej przyczyny roślinę.
Opuchlaki szkodzą jako chrząszcze i larwy. Dorosłe osobniki mierzą od około 5 mm u rudonoga do 15 mm u lucernowca. Pojawiają się pod koniec maja i w czerwcu, a na roślinach pozostają do jesieni. Na brzegach liści wygryzają charakterystyczne półkoliste zatoki. Jedna samica może złożyć do 600 jaj. Wylęgłe larwy schodzą do gleby i objadają korzenie. Jeśli brzegi liści winogron są wygryzione w postrzępione łuki, sprawcami mogą być właśnie opuchlaki.
Larwy opuchlaków i pędraki zwalcza się nicieniami owadobójczymi Larva Stoper (Heterorhabditis bacteriophora). Glebę podlewa się nimi na przełomie kwietnia i maja oraz sierpnia i września. Podłoże musi być wilgotne i ciepłe, ponieważ w innych warunkach nicienie nie przetrwają.
Dorosłe opuchlaki można zbierać mechanicznie. Rozłóż płachtę pod krzewem i potrząśnij gałązkami, aby chrząszcze na nią spadły. Pomagają również deseczki pozostawione jako schronienie na słoneczne dni oraz ciemne naczynia z gałązkami cisa, którego zapach przyciąga opuchlaki.
Osobnym zagrożeniem jest chrząszcz japoński (Popillia japonica). Osiąga 15 mm długości i szkieletuje liście aż do nerwów.
Zimą korzenie mogą uszkadzać gryzonie. Zdarza się, że wygryzają je tak dokładnie, iż wiosną odkopany krzew jest ich niemal pozbawiony.
Szkodnik czy choroba grzybowa? Jak nie pomylić objawów
Częstym błędem jest zastosowanie fungicydu przeciw roztoczom albo siarki przeciw chorobie niewrażliwej na ten środek. Poniżej opisano cztery pomyłki, które zdarzają się najczęściej.
| Co widzisz | Szkodnik | Choroba | Jak odróżnić |
|---|---|---|---|
| Biały nalot na liściu | Szpeciel: filc po spodniej stronie i pęcherz nad nim | Mączniak prawdziwy: mączysty, pylisty nalot na obu stronach | Filcu nie da się zetrzeć palcem, natomiast mączysty nalot ściera się jak mąka; szpeciel deformuje blaszkę |
| Przejaśnienia i cętki | Przędziorki: drobne, jasne nakłucia i pajęczynka | Mączniak rzekomy: żółte, oleiste plamy z białym puchem od spodu | Przy roztoczach liść szarzeje równomiernie, przy mączniaku rzekomym powstają wyraźne plamy |
| Ciemne plamy na liściach i pędach | Objaw nie wskazuje na szkodnika | Antraknoza: ciemne plamy z jaśniejszym środkiem, dziury po wykruszeniu tkanki | Szkodniki nie wykruszają tkanki w regularne otwory |
| Gnijące grona | Muszka plamoskrzydła, osy, zwójki | Szara pleśń (Botrytis cinerea): szary, puszysty nalot | Szukaj otworu wejściowego i larw; przy botrytisie jagoda jest równomiernie pokryta nalotem |
Szara pleśń rozwija się przy deszczowej pogodzie po kwitnieniu i temperaturze 18-21°C. Szczególnie podatne są odmiany Bouvier, Maiden, Müller-Thurgau i Neuburg. Zagrożone są też zielony Silvan, czerwony Veltliner, portugalskie niebieskie oraz St Laurent.
Jeśli po kwitnieniu często pada, gnijące grona na tych odmianach mogą wskazywać na chorobę. Uszkodzenia powodowane przez muszki i osy otwierają jednak drogę infekcji, więc oba problemy mogą występować jednocześnie.
Kalendarz zabiegów ochronnych na winorośl
Wiele zabiegów na winorośli ma ściśle określony termin. Wykonanie ich zbyt późno może ograniczyć skuteczność ochrony.
| Termin | Cel | Zabieg |
|---|---|---|
| Luty – połowa kwietnia | Przędziorki, szpeciele, wciornastki | Zawieszenie opasek filcowych z dobroczynkiem gruszowym |
| Tydzień przed pękaniem pąków | Szpeciel, akarynoza | Oprysk siarkowy (Siarkol 800 SC) |
| Marzec | Muszka plamoskrzydła | Wywieszenie pułapek Drosinal na osobniki zimujące |
| Przełom kwietnia i maja | Larwy opuchlaków, pędraki | Podlewanie nicieniami Larva Stoper |
| Wiosna do początku kwitnienia | Filoksera, forma liściowa | NeemAzal T/S, 2 opryski co 7-14 dni |
| Maj – czerwiec | Dorosłe opuchlaki | Płachty i potrząsanie krzewami, pułapki z cisem |
| Maj i lipiec, podczas lotów motyli | Zwójki | Monitoring gron, usuwanie oprzędów |
| Czerwiec – sierpień | Przędziorki, miseczniki, mszyce | Emulpar 940 EC, Ortus 05 SC, Siltac EC |
| Lato | Larwy białego skoczka | Zwalczanie w okresie występowania larw |
| Sierpień – wrzesień | Osy, ptaki, muszka | Ochrona gron, pułapki feromonowe, szybki zbiór |
| Przełom sierpnia i września | Larwy opuchlaków, pędraki | Drugi zabieg nicieniami |
| Październik – listopad | Wciornastki, zimujące stadia | Wygrabienie liści, cięcie sanitarne, sprzątnięcie resztek |
Naturalni sprzymierzeńcy i metody biologiczne
Naturalni wrogowie ograniczają liczebność szkodników przez cały sezon, o ile nie zostaną zniszczeni opryskami. Najwięcej uwagi zasługuje dobroczynek gruszowy, drapieżny roztocz zjadający przędziorki, szpeciele i wciornastki. Sprzedaje się go w opaskach filcowych, które zawiesza się na krzewach od lutego do połowy kwietnia. Roztocza opuszczają opaski i zasiedlają rośliny.
Do zwalczania szkodników glebowych służą nicienie Heterorhabditis bacteriophora. Wnikają do larw opuchlaków i pędraków, po czym zabijają je od środka. Potrzebują wilgotnej, ciepłej ziemi. Po aplikacji podłoże nie powinno przeschnąć.
Biedronki oraz ich larwy zjadają mszyce żerujące na wierzchołkach pędów.
Z większych sprzymierzeńców można wymienić jeża, który wygrzebuje larwy chrząszczy, oraz jaszczurkę zwinkę polującą na owady i pająki. Samce zwinki są intensywnie zielone, a samice szaro-brunatne.
W ochronie naturalnej wykorzystuje się też oleje roślinne, przede wszystkim olej rydzowy z lnicznika siewnego. Działają fizycznie przez oblepienie ciała szkodnika.
Domowe opryski na szkodniki winorośli
Domowe opryski mogą się przydać, ale trzeba wiedzieć, przeciw czemu są stosowane. Soda, mleko i skrzyp służą przede wszystkim profilaktyce przeciwgrzybowej, a nie zwalczaniu owadów.
Roztwór sody oczyszczonej przygotowuje się z 5 g sody, czyli płaskiej łyżeczki, na 1 l wody. Dodaje się kilka kropel szarego mydła lub oleju roślinnego jako zwilżacza. Oprysk powtarza się co 7-10 dni. Roztwór mleka miesza się w proporcji 1:10, czyli 1 l mleka na 10 l wody, i stosuje w słoneczne dni.
Wyciąg ze skrzypu polnego przygotowuje się z 300 g świeżego ziela albo 50 g suszonego. Surowiec zalej 5 l wody i odstaw na 24 godziny. Następnie przecedź płyn i rozcieńcz wodą w proporcji 1:5. Preparat stosuje się co 2-3 tygodnie.
Chemiczne zwalczanie – preparaty, dawki i co wolno stosować w Polsce
Nie ma jednego preparatu, którym można opryskać winorośl przeciw wszystkim szkodnikom. Środki różnią się zakresem działania i terminem użycia. Jeżeli nie podano niżej konkretnej dawki, trzeba ustalić ją na podstawie aktualnej etykiety danego produktu. Samodzielne dobieranie stężenia jest niedopuszczalne.
| Szkodnik | Preparat | Potwierdzona dawka lub liczba zabiegów | Termin | Karencja i status |
|---|---|---|---|---|
| Szpeciel, akarynoza | Siarkol 800 SC | Dawka według aktualnej etykiety produktu | Około tygodnia przed pękaniem pąków | Brak rejestracji specjalnie na szpeciela; karencja według etykiety |
| Przędziorki | Ortus 05 SC | Dawka według aktualnej etykiety produktu | W okresie żerowania | Zwalcza wszystkie ruchome stadia; karencja według etykiety |
| Przędziorki, miseczniki, mszyce, wciornastki | Emulpar 940 EC lub Emulpar Spray | Dawka według etykiety; ciecz musi dokładnie pokryć pędy i spód liści | W okresie występowania szkodników | Brak karencji i prewencji; bezpieczny dla pszczół |
| Przędziorki | Siltac EC | Dawka według aktualnej etykiety; wymagane dokładne pokrycie szkodników | W okresie żerowania | Działanie mechaniczne; karencja według etykiety |
| Przędziorki | Chabasite Insect | Dawka według aktualnej etykiety; wymagane dokładne pokrycie | W okresie żerowania | Bariera mechaniczna z surowca naturalnego; karencja według etykiety |
| Przędziorki | KoloradoControl | Dawka według aktualnej etykiety produktu | W okresie żerowania | Bakterie pogarszające warunki bytowania; karencja według etykiety |
| Filoksera, forma liściowa | NeemAzal T/S | 2 opryski w odstępie 7-14 dni; stężenie według etykiety | Wiosną do początku kwitnienia | Nie działa na formę korzeniową; karencja według etykiety |
| Larwy opuchlaków, pędraki | Larva Stoper (nicienie) | Dawka według aktualnej etykiety; aplikacja przez podlanie gleby | Przełom kwietnia i maja oraz sierpnia i września | Wymaga wilgotnej, ciepłej gleby; karencja według etykiety |
W ochronie pozostają trzy wyraźne luki. Nie istnieje preparat zarejestrowany wyłącznie przeciw szpecielowi. Ochrona opiera się na siarce oraz działaniu zabiegów wykonywanych przeciw przędziorkom.
Nie ma też insektycydów zarejestrowanych do amatorskiego zwalczania muszki plamoskrzydłej na winorośli, dlatego pozostają pułapki i higiena. Chemiczna ochrona nie działa również na korzeniową formę filoksery. Trzeba to uwzględnić już podczas wyboru podkładki.
Rejestracje środków ochrony roślin, ich dawki i dostępność mogą się zmieniać. Przed zakupem sprawdź aktualną etykietę oraz rejestrację środka dla winorośli w uprawie amatorskiej. Obowiązuje treść etykiety, a nie artykuł czy porada sprzedawcy. Nie używaj preparatów niezarejestrowanych na winorośl, nawet jeśli zwalczają ten sam organizm w innej uprawie.
Profilaktyka i higiena uprawy
Prawidłowe prowadzenie krzewu ogranicza presję szkodników, ponieważ odbiera im warunki potrzebne do rozwoju.
Zacznij od nawożenia. Nadmiar azotu powoduje powstawanie bujnych, wodnistych pędów, które przyciągają mszyce i gorzej drewnieją przed zimą. Stosuj umiarkowane dawki, szczególnie w drugiej połowie lata.
Sprzątaj ziemię pod krzewami. Opadłe liście i chwasty dają schronienie wciornastkom, przędziorkom oraz ślimakom. Jesienne wygrabienie i wyniesienie liści poza uprawę ogranicza liczbę kryjówek. Ma to szczególne znaczenie w przypadku wciornastków zimujących jako samice pod liśćmi i resztkami roślinnymi.
Wykonuj cięcie sanitarne. Usuwaj pędy z tarczkami miseczników lub oprzędami zwójek, a także suche drewno. Wynoś je z winnicy zamiast wrzucać na kompost stojący obok. Przerzedzaj strefę owocowania, żeby grona szybciej wysychały po deszczu. Wilgoć utrzymująca się wśród gęstych liści sprzyja grzybom i ślimakom.
Pytania i odpowiedzi (FAQ)
Czy można przerobić jagody ze śladami po wciornastkach?
Tak. Korkowa substancja pozostaje na powierzchni i nie wnika do miąższu, dlatego taka jagoda nie gnije i nadaje się do przerobu.
Czy istnieje amatorski środek na muszkę plamoskrzydłą?
Nie ma w Polsce zarejestrowanego insektycydu do amatorskiego zwalczania tego szkodnika na winorośli. Stosuje się pułapki i regularnie usuwa uszkodzone owoce.
Czy szkodniki mogą zimować w opadłych liściach?
Tak. Wciornastki zimują jako samice w ziemi, pod liśćmi i resztkami roślinnymi. Jesienne sprzątanie ogranicza liczbę ich kryjówek.
