Na kukurydzy żeruje 70-100 gatunków owadów, ale zauważalne straty powoduje tylko kilka z nich. Szkodniki zabierają około 10% plonu kukurydzy kiszonkowej i 20% ziarnowej. Poniższa tabela pomoże rozpoznać sprawcę uszkodzeń na polu oraz ustalić, czy w danym przypadku pomoże zaprawa lub oprysk, czy potrzebna będzie zmiana agrotechniki.
Ile plonu naprawdę tracisz przez szkodniki kukurydzy?
W kukurydzy kiszonkowej szkodniki zabierają średnio około 10% plonu, a w ziarnowej około 20%. Część źródeł wskazuje na straty sięgające 20% lub więcej w skali całej uprawy. Przy silnej presji lokalnej wynik może być jeszcze gorszy.
Przy plonie 12 t/ha ziarna strata na poziomie 20% oznacza niecałe 2,5 tony z hektara.
Na kukurydzy może żerować około 70-100 gatunków. Źródła podają różne liczby, ponieważ odmiennie klasyfikują gatunki przypadkowe i pojawiające się sporadycznie. Znaczenie gospodarcze ma tylko kilka z nich. Nie musisz więc znać całej listy. Wystarczy rozpoznawać sprawców największych strat.
Cztery główne szkodniki kukurydzy – którym poświęcić najwięcej uwagi
Pytanie o „cztery główne szkodniki” pojawia się regularnie, choć nie ma jednej uzgodnionej listy. Źródła wymieniają omacnicę prosowiankę, drutowce i stonkę kukurydzianą. Czwarte miejsce często zajmują mszyce, ale w polskich warunkach można przyznać je ploniarce zbożówce. Niszczy młode rośliny, które nie odrobią już strat powstałych na tym etapie.
Szkodniki glebowe, między innymi drutowce i pędraki, żerują na nasionach lub korzeniach, czasem też u podstawy łodygi. Ochronę przed nimi planuje się przed siewem. Omacnica i mszyce uszkadzają nadziemne części roślin, dlatego zwalcza się je opryskiem wykonanym w odpowiedniej fazie.
Stonka wymyka się temu prostemu podziałowi: larwy niszczą korzenie, a dorosłe chrząszcze żerują na znamionach i pyłku.
Kierunek uprawy zmienia sposób podejmowania decyzji. W kukurydzy ziarnowej historycznym progiem dla omacnicy jest 15% uszkodzonych roślin, a w kiszonkowej i CCM 30-40%. W kukurydzy cukrowej kruszynka wykłada się nawet trzy razy, podczas gdy w pozostałych uprawach zazwyczaj wystarczają jedno lub dwa wyłożenia.
Co zjada moją kukurydzę? Tabela objawów i sprawców
Wychodzisz na pole, widzisz uszkodzenia i chcesz znaleźć ich przyczynę. Zacznij od porównania objawów.
| Objaw | Faza (BBCH) | Prawdopodobny sprawca | Co zrobić teraz |
|---|---|---|---|
| Puste miejsca w łanie, siewki przegryzione przy podstawie, roślina daje się łatwo wyciągnąć | 09-14 | Drutowce, pędraki, rolnice, leń ogrodowy | Rozkop glebę przy uszkodzonych roślinach i policz larwy. Jeśli znajdziesz drutowce, po wschodach nie zastosujesz już skutecznego oprysku nalistnego. Rozpoznaj sprawcę i zanotuj problem przed kolejnym siewem |
| Skręcone liście, podłużne przejaśnienia, deformacje i zamieranie serca rośliny | 12-14 | Ploniarka zbożówka | Brak zarejestrowanego środka. Usuń chwasty. Przed następnym sezonem zaplanuj nawożenie startowe, aby kukurydza szybciej przeszła podatną fazę |
| Rośliny więdną i wykładają się mimo zdrowej części nadziemnej, łodyga wygina się w tzw. gęsią szyję | 30-59 | Larwy stonki kukurydzianej | Wykop roślinę i obejrzyj korzenie. Zgłoś podejrzenie oraz wprowadź płodozmian |
| Trociny przy nasadzie liści, otwory i tunele w łodydze, łamanie łodyg pod kolbą | 51-79 | Omacnica prosowianka | Po powstaniu tuneli zabieg już nie zadziała. Policz uszkodzone rośliny, nisko skoś łodygi i rozdrobnij resztki. Decyzję o oprysku lub kruszynku podejmij w przyszłym roku na podstawie liczby złóż jaj |
| Lepka rosa miodowa, skupiska drobnych owadów na wiechach i pod liśćmi | 51-71 | Mszyce | Policz mszyce na roślinie i porównaj wynik z progiem 300 osobników |
| Wyjedzone ziarniaki w kolbie, uszkodzenia w dojrzałości mlecznej i woskowej | 73-85 | Urazek kukurydziany | Skontroluj kolby pod kątem fuzariozy i zaplanuj wcześniejszy zbiór |
Po żerowaniu szkodnika zostaje ubytek tkanki, otwór, tunel albo odchody. Patogen częściej powoduje przebarwienia, nalot grzybni lub gnicie bez mechanicznego ubytku. Zgorzel siewek można pomylić z żerowaniem glebowym: przed wschodami poraża kiełki, a później powoduje brunatnienie i przewężenie szyjki korzeniowej. Przy fuzariozie kolb pojawia się biała, różowa lub czerwona grzybnia, natomiast głownię zdradzają pomarszczone guzy. Plamistości liści dają przebarwienia bez otworów i wygryzionych fragmentów. Oba rodzaje objawów mogą wystąpić na jednej roślinie, ponieważ uszkodzenia po żerowaniu otwierają drogę infekcji.
Szkodniki glebowe kukurydzy – atakują, zanim zobaczysz problem
Z tą grupą wiąże się podstawowy kłopot: kiedy szkody stają się widoczne, na ratunek jest już za późno. Larwy żerują w ukryciu na kiełkującym ziarnie i korzeniach, czasem także u podstawy łodygi. Plantator zauważa je dopiero po brakach we wschodach. Oprysk nalistny nie odbuduje rośliny z przegryzioną podstawą łodygi.
Decyzja o ochronie przed szkodnikami glebowymi zapada przed siewem, często już podczas zakupu nasion. Ryzyko ocenia się na podstawie historii pola i wcześniejszych upraw, w tym obecności użytków zielonych. Trzeba też uwzględnić zachwaszczenie oraz braki we wschodach notowane w poprzednich latach.
Drutowce – dlaczego nie ma na nie oprysku
Drutowce to larwy chrząszczy sprężykowatych. Są twarde i walcowate, mają barwę od żółtej lub żółto-rudawej do pomarańczowobrązowej. Osiągają 15-25 mm długości, choć część źródeł podaje górną granicę 30 mm. Rozwijają się w glebie przez 2-4 lata, dlatego zasiedlone pole może sprawiać problemy przez kilka sezonów.
Ryzyko da się przewidzieć. Drutowce najliczniej występują na plantacjach zakładanych w drugim lub trzecim roku po zaoraniu użytków zielonych albo koniczyny. Zagrożone są też pola po zachwaszczonych, wieloletnich nieużytkach. Jeśli pole ma taką historię, trzeba liczyć się z obecnością larw.
Osoby szukające „oprysku na drutowce w kukurydzy” czeka rozczarowanie: takiego oprysku nie ma. Zarejestrowane są dwie zaprawy nasienne: Force 20 CS i Lumiposa 625 FS. To jedyna chemiczna ochrona przed tym szkodnikiem. Opryskiwanie łanu po wschodach nie zadziała, ponieważ drutowiec pozostaje w glebie i nie ma kontaktu z cieczą roboczą.
Pędraki, rolnice, leń ogrodowy i śmietka kiełkówka
Braki we wschodach zbyt często przypisuje się od razu drutowcom. Najpierw rozkop glebę, bo sprawca może być inny, a od prawidłowego rozpoznania zależy postępowanie w kolejnym sezonie.
Rolnice to gąsienice motyli z rodziny sówkowatych. Podgryzają siewki tuż przy powierzchni gleby. Roślina wygląda wtedy jak ścięta nożem. Obok niej można znaleźć szarawą gąsienicę zwiniętą w literę C.
Pędraki są larwami chrząszczy z rodziny poświętnikowatych. Mają białe, grube ciało i wyraźną brązową głowę. Układają się w łuk. Żerują na korzeniach, więc rośliny żółkną i słabo rosną, choć podstawa łodygi pozostaje nienaruszona.
Śmietka kiełkówka uszkadza kiełkujące ziarno, zanim siewka przebije się przez glebę. Na powierzchni widać jedynie brak wschodów w miejscu wysiania nasion.
Dla lenia ogrodowego podano konkretny próg szkodliwości: 10 larw na 1 m² po wschodach, od BBCH 10.
Omacnica prosowianka – najgroźniejszy szkodnik kukurydzy w Polsce
Jeśli możesz dokładnie obserwować tylko jednego szkodnika, wybierz omacnicę. Odpowiada za dużą część strat i jest głównym celem zabiegów chemicznych. Można ją też ograniczać biologicznie. Warunkiem jest prawidłowe rozpoznanie, dobranie terminu zwalczania i zagospodarowanie resztek po zbiorze.
Jak rozpoznać omacnicę i jakie straty powoduje
Gąsienice dorastają do 2,5 cm. Są jasne, cielisto-różowawe i pokryte ciemnymi punktami. Drążą tunele w łodygach oraz kolbach, a na zewnątrz wyrzucają charakterystyczne trociny. Uszkodzona łodyga łamie się pod kolbą, często tuż przed zbiorem. Otwory ułatwiają też rozwój fuzariozy.
Źródła różnie określają straty: około 20% w skali kraju albo do 30%. Po uwzględnieniu kierunku użytkowania podają średnio 15% w ziarnie oraz 30-40% w kiszonce. Różnice wynikają między innymi z regionu i przeznaczenia plonu, dlatego te liczby lepiej traktować jako zakres. Rozprzestrzenianiu się omacnicy sprzyjają brak opadów i temperatura przekraczająca 15°C.
Kiedy zwalczać omacnicę – lot motyli i próg szkodliwości
Motyle latają od połowy czerwca do końca sierpnia. Masowy wylot przypada na pierwszą lub początek drugiej dekady lipca. Zabieg powinien być wtedy przygotowany, ponieważ o skuteczności decyduje trafienie w okres składania jaj i wylęgu gąsienic. Gdy pojawiają się widoczne uszkodzenia, na skuteczną reakcję jest już za późno.
Próg szkodliwości omacnicy wynosi 6-8 złóż jaj na 100 roślin w fazie BBCH 51-59. Jeżeli nie prowadzisz lustracji jaj, decyzję możesz oprzeć na wyniku z poprzedniego sezonu. Zabieg w kolejnym roku uzasadnia 15% uszkodzonych roślin w uprawie na ziarno albo 30-40% przy kukurydzy na kiszonkę i CCM.
Niskie koszenie i mulczowanie resztek – najtańsza broń
Omacnica prosowianka zimuje w łodygach i schodzi głównie do pierwszego węzła, czyli najniższej części rośliny. Im niżej skosisz kukurydzę i dokładniej rozdrobnisz resztki pożniwne, tym mniej gąsienic przetrwa zimę. Ten tani sposób wymaga właściwego ustawienia hedera i przejazdu mulczera.
Wapno na ściernisko rozsiewaj wieczorem. Wtedy gąsienice wychodzą na powierzchnię i zostają poparzone.
Kruszynek – biologiczne zwalczanie omacnicy
Kruszynek (Trichogramma spp.) to drobna błonkówka, która składa własne jaja w jajach omacnicy. Larwa pasożyta zabija zarodek szkodnika przed wylęgiem gąsienicy. Kruszynka wykłada się zazwyczaj 1-2 razy w sezonie, a w kukurydzy cukrowej nawet 3 razy.
Pierwsze wyłożenie wykonuje się po pojawieniu się pierwszych złóż jaj, zwykle w drugiej lub trzeciej dekadzie czerwca. Drugie przypada 7-10 dni później, a ewentualne trzecie po kolejnych 7 dniach.
Kartoniki zawieszane ręcznie na liściach sprawdzają się na małych powierzchniach. Biodegradowalne kulki rozrzucane dronem stosuje się na plantacjach liczących około 10 ha. Na największych areałach używa się formy sypkiej, aplikowanej agrolotniczo za pomocą wiatrakowców.
Stonka kukurydziana – szkodnik kwarantannowy, którego pokonuje płodozmian
Zachodnia kukurydziana stonka korzeniowa ma status organizmu kwarantannowego i podlega obowiązkowi zwalczania. To wymóg prawny, a nie zwykłe zalecenie agrotechniczne.
Szkodliwość rośnie wraz z rozwojem larwy. Dwa pierwsze stadia uszkadzają najcieńsze korzonki włośnikowe. Osłabia to roślinę, choć objawów nie widać jeszcze z daleka. Trzecie, najgroźniejsze stadium wgryza się w grubsze korzenie i podstawę łodygi, przez co zaburza transport wody. Roślina traci zakotwiczenie i wykłada się. Gdy próbuje wrócić do pionu, jej łodyga przybiera kształt nazywany gęsią szyją. Wylęg larw trwa od połowy kwietnia do sierpnia, więc presja utrzymuje się przez cały okres wegetacji.
Najskuteczniejszym narzędziem przeciwko stonce jest płodozmian. Larwy żywią się wyłącznie korzeniami kukurydzy i bez niej na tym samym polu nie przechodzą pełnego cyklu rozwojowego. Przerwanie monokultury powoduje załamanie populacji. Jeśli kukurydza trafia na to samo pole rok po roku, chemia nie naprawi błędu w płodozmianie.
Ploniarka zbożówka – jak ją zwalczać, gdy nie ma zarejestrowanego środka?
Ploniarka zbożówka to muchówka o długości około 2 mm, z czarnym pancerzem i czerwonymi oczami. Składa pojedyncze jaja u nasady liści, gdy kukurydza ma 2-3 liście. Larwy wgryzają się w stożek wzrostu. Liście wyrastają wtedy skręcone i mają podłużne przejaśnienia. Serce rośliny zamiera lub się deformuje. W krótkim czasie ploniarka może zasiedlić ponad 30% plantacji. Większe szkody powoduje podczas chłodnej wiosny, bo wolno rosnąca kukurydza dłużej pozostaje w podatnej fazie.
Obecnie nie ma zarejestrowanego środka chemicznego przeciwko ploniarce zbożówce w kukurydzy. Oprysk nalistny nie rozwiąże problemu. Pozostaje profilaktyka: wczesny siew i wyrównane wschody. Pomaga nawożenie startowe, które przyspiesza wzrost. Trzeba też zwalczać chwasty, aby kukurydza możliwie szybko przeszła przez fazę 2-3 liścia.
Mszyce i pozostałe szkodniki nadziemne
Kukurydzę zasiedlają mszyca czeremchowo-zbożowa i mszyca zbożowa. Występuje na niej również mszyca różano-trawowa. Wszystkie osiągają do 3 mm. Kolonie gromadzą się na wiechach oraz pod liśćmi. Zostawiają lepką rosę miodową, na której rozwijają się grzyby sadzakowe. Próg szkodliwości wynosi 300 mszyc na roślinę od fazy wiechowania, czyli BBCH 51.
Samo wysysanie soków rzadko przesądza o skali strat. Poważniejszym problemem jest przenoszenie przez mszyce wirusów mozaiki kukurydzy i żółtej karłowatości jęczmienia (BYDV). Zainfekowana roślina karłowacieje i zmienia barwę. Wirusa nie da się usunąć żadnym zabiegiem.
Przędziorki pojawiają się podczas suchych i gorących lat. Wysysają soki od spodu liści, więc blaszki szarzeją i pokrywają się delikatną pajęczyną. Wciornastki pozostawiają srebrzyste smugi oraz drobne, czarne odchody. Skrzypionki, kojarzone głównie ze zbożami, wygryzają podłużne pasy między nerwami liści.
Urazek kukurydziany rozwija jedno pokolenie w roku. Latem chrząszcze wyjadają ziarniaki w kolbach będących w fazie dojrzałości mlecznej lub woskowej. Uszkodzenia ułatwiają rozwój fuzariozy kolb. Przed zbiorem trzeba sprawdzić zwłaszcza kolby z naruszoną okrywą i widocznymi śladami żerowania. Ich stan wpływa na poziom mikotoksyn w partii.
Progi szkodliwości i monitoring – kiedy zabieg się opłaca
Próg ekonomicznej szkodliwości wskazuje moment, w którym przewidywana wartość utraconego plonu przekracza koszt zabiegu ochronnego. Poniżej tego progu oprysk kosztuje więcej, niż pozwala uratować. Po jego przekroczeniu zwłoka zwiększa straty.
Progi stosowane w kukurydzy:
- omacnica prosowianka: 6-8 złóż jaj na 100 roślin, BBCH 51-59
- mszyce: 300 osobników na roślinę, od BBCH 51
- leń ogrodowy: 10 larw na 1 m² po wschodach, od BBCH 10
- omacnica, próg historyczny: 15% uszkodzonych roślin w poprzednim roku przy uprawie na ziarno, 30-40% przy kiszonce i CCM
Same progi nie wystarczą bez regularnego liczenia. Potrzebne są własne lustracje prowadzone po przekątnej pola, w kilku losowo wybranych punktach. Pułapki feromonowe na omacnicę pokazują początek i szczyt lotu motyli. Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego prowadzi platformę sygnalizacji agrofagów, na której można sprawdzić, czy lot rozpoczął się już w danej okolicy.
Zabiegi agrotechniczne, które ograniczają szkodniki bez chemii
Chemia wspiera ochronę, ale nie zastąpi pracy wykonanej pługiem i mulczerem ani właściwego doboru odmiany. Płodozmian przerywa cykle rozwojowe gatunków związanych z kukurydzą, przede wszystkim stonki. Dokładne rozdrobnienie i przyoranie resztek pożniwnych niszczy zimowiska omacnicy. Głęboka orka zimowa wyciąga larwy szkodników glebowych na powierzchnię, gdzie giną od mrozu lub padają łupem ptaków.
Odmiany mniej podatne, ze sztywniejszą łodygą i twardszą okrywą kolby, są mniej narażone na wtórne łamanie oraz porażenie fuzariozą. Wczesny siew skraca okres największej podatności młodej rośliny na ploniarkę.
Zwalczanie chwastów wpływa na powodzenie pozostałych zabiegów. Chwasty dają szkodnikom schronienie i pokarm, zanim przeniosą się one na kukurydzę. Mogą być również miejscem składania jaj. Na zachwaszczonym polu presja szybko odbudowuje się z obrzeży i międzyrzędzi.
Znaczenie ma zbilansowane nawożenie azotem. Wysokie dawki N prowadzą do rozwoju bujnej, wodnistej tkanki, chętnie zasiedlanej przez mszyce i gąsienice. Wydłużają też okres podatności roślin.
Zaprawa czy oprysk? Chemiczne zwalczanie szkodników kukurydzy
Przed zamówieniem środka trzeba rozróżnić dwie metody. Przed drutowcami chronią zaprawy nasienne Force 20 CS i Lumiposa 625 FS, stosowane przed siewem. Przeciwko opisanym szkodnikom nadziemnym stosuje się odpowiednio dobrany oprysk w określonej fazie BBCH. Wyjątkiem jest ploniarka, na którą nie ma obecnie zarejestrowanego środka chemicznego. Metody te nie są wymienne. Oprysk nie pomoże na drutowce, a zaprawa nasienna nie ochroni łanu przed omacnicą.
Zaprawy nasienne – czym zaprawić kukurydzę
Na drutowce zarejestrowane są dwie zaprawy: Force 20 CS i Lumiposa 625 FS. Jest to pełna lista, a nie wybór przykładowych preparatów.
Zaprawa działa wyłącznie zapobiegawczo. Chroni nasiono i strefę korzeniową w pierwszych tygodniach po siewie. Nie można zastosować jej po zauważeniu problemu, bo nasiono znajduje się już wtedy w glebie. Decyzję podejmuje się na etapie zamawiania materiału siewnego, jesienią albo zimą.
Przy wysokim ryzyku wystąpienia drutowców zaprawa jest jedyną dostępną ochroną chemiczną. Dotyczy to między innymi pola w drugim lub trzecim roku po zaoraniu użytków zielonych albo zachwaszczonego nieużytku. Alternatywą pozostaje zmiana gatunku uprawianego na tym polu.
Insektycydy nalistne – substancje czynne, dawki i terminy BBCH
| Substancja czynna | Przykładowy preparat | Dawka | Termin (BBCH) |
|---|---|---|---|
| acetamipryd | Leptosar 200 SL | 0,3 l/ha | 51-61 |
| chlorantraniliprol | Coragen 200 SC | 125 ml/ha | 53-63 |
| lambda-cyhalotryna | TopGun 050 CS | 0,2 l/ha | wiechowanie, po wystąpieniu szkodnika |
| deltametryna + flupyradifuron | Sivanto Energy | 0,75 l/ha | 51-75, z wyłączeniem 61-69 |
| tebufenozyd | MIMIC | 0,75 l/ha | 30-79 |
Na omacnicę stosuje się między innymi chlorantraniliprol, który działa na układ mięśniowy owadów, oraz tebufenozyd, czyli regulator wzrostu zaburzający linienie larw. Przeciwko mszycom używa się lambda-cyhalotryny z grupy pyretroidów.
W sezonie wykonuje się zazwyczaj 1-2 opryski. Jeżeli potrzebne są dwa zabiegi, trzeba rotować substancje czynne z różnych grup chemicznych, aby ograniczyć ryzyko powstania odpornej populacji szkodnika.
Problemem może być sprzęt. W okresie intensywnego wzrostu kukurydza osiąga wysokość, przy której standardowy opryskiwacz polowy nie przejedzie przez łan bez łamania roślin. Potrzebny jest opryskiwacz szczudłowy albo belka podnoszona ponad kukurydzę. Jeśli gospodarstwo nie ma takiego sprzętu, usługę trzeba zaplanować z wyprzedzeniem.
Rejestracje środków ochrony roślin mogą się zmieniać. Przed zabiegiem sprawdź aktualny wykaz preparatów dopuszczonych do stosowania w kukurydzy i przeczytaj etykietę. Dawki i zakres faz mogą różnić się od informacji podanych w tabeli.
Szkodniki kukurydzy na działce i w małej uprawie
Przy kilkudziesięciu roślinach zmienia się rachunek ekonomiczny. Próg szkodliwości ma mniejsze znaczenie, bo trudno porównywać koszt zabiegu z wartością plonu uzyskanego z dwóch rzędów. Decyzja zależy głównie od poziomu uszkodzeń, który jesteś gotów zaakceptować.
Inne są też dostępne metody. Łodygi można przejrzeć ręcznie i wyciągnąć gąsienice omacnicy z tuneli, zwykle w lipcu lub sierpniu. Porażone łodygi po zbiorze wytnij nisko przy ziemi, razem z pierwszym węzłem, w którym zimują gąsienice, i usuń je z pola. Najpewniej niszczy je spalenie, ale nie na polu, bo wypalanie resztek roślinnych jest zakazane. Łodygi trzeba wywieźć i spalić w kotle albo dokładnie rozdrobnić. Nie odkładaj ich na pryzmę kompostową, na której gąsienice mogą przezimować. Przed siewem można przekopać grządkę, a znalezione pędraki i drutowce wybrać ręcznie.
Na małej powierzchni sprawdza się ręczne wykładanie kartoników z kruszynkiem. W kukurydzy cukrowej przeznaczonej na własny stół zrezygnuj z insektycydów. Pozwala to uniknąć problemów z zachowaniem okresu karencji i dokładnym odmierzaniem dawki dla kilkunastu roślin.
Szkodniki magazynowe kukurydzy – problem po zbiorze
Po zjeździe z pola ziarno nadal jest narażone na szkodniki. W magazynie mogą pojawić się wołki z rodzaju Sitophilus oraz trojszyk ulec. Spotyka się też rybika cukrowego i mole spożywcze. Najgroźniejsze są wołki, ponieważ rozwijają się wewnątrz ziarniaka i przez długi czas pozostają niewidoczne z zewnątrz.
Ich obecność powoduje ubytek masy oraz zanieczyszczenie ziarna odchodami i wylinkami. Spada też wartość paszowa lub spożywcza partii. Silnie zasiedlone ziarno zagrzewa się, co przyspiesza rozwój pleśni.
Łatwiej zapobiec zasiedleniu, niż ratować zaatakowaną partię. Ziarno trzeba dosuszyć do bezpiecznej wilgotności przechowalniczej. Magazyn przed zasypaniem trzeba wyczyścić i zdezynsekować. Przez całą zimę trzeba kontrolować temperaturę pryzmy w kilku punktach. Nowego zbioru nie należy zasypywać na resztki starego, ponieważ sprzyja to przeniesieniu szkodników.
Pytania i odpowiedzi (FAQ)
Jak ograniczyć szkody od dzików, saren i gryzoni w kukurydzy?
Plantację można grodzić pastuchem elektrycznym, szczególnie od strony lasu i w fazie dojrzałości mlecznej. Na obrzeżach stosuje się też repelenty zapachowe. Szkodę od zwierzyny łownej zgłoś w ciągu 3 dni dzierżawcy lub zarządcy obwodu, zwykle miejscowemu kołu łowieckiemu. W przypadku gryzoni pomaga wykaszanie zachwaszczonych miedz i obrzeży, z których zwierzęta wchodzą w łan.
W których regionach Polski szkodniki kukurydzy są najgroźniejsze?
Nasilenie ma charakter lokalny i płatowy, dlatego dwa sąsiadujące pola mogą wyglądać zupełnie inaczej. Przy średniej krajowej strat wynoszącej około 20% uszkodzenia w Polsce południowej i południowo-wschodniej mogą obejmować ponad 60% roślin. Podobne nasilenie występuje w Polsce południowo-zachodniej. Lokalnie uszkodzenia dochodzą nawet do 100%. Dane z pobliskich pól lepiej pokazują miejscowe zagrożenie niż średnia krajowa.
